Kalibre pazardan bağımsızdır; MRL kalıntı uyumu ise varış ülkesine göre değişir. AB'nin turunçgil kontrol rejimi ve ilaçlama kaydı sorumluluğu.
Bir Sınıf I biber, alıcısı Almanya'da da Irak'ta da Sınıf I'dir — sınıflandırma ve kalibre, kalite kontrol sürecimizde anlattığımız gibi varıştan bağımsız, evrensel kurallardır. Pestisit kalıntı (MRL — Maximum Residue Level) uyumu ise tam tersi bir mantıkla işler: aynı meyve, bir pazar için tamamen uygun, başka bir pazar için sorunlu olabilir. Bu yazı, bu ayrımın ihracatçılar için pratikte ne anlama geldiğini ele alıyor.
AB'nin iki farklı kontrol rejimi
Avrupa Birliği, (AB) 2019/1793 sayılı Tüzük kapsamında, belirli ülke-ürün kombinasyonlarını iki farklı sıkılıkta listeler; liste en az altı ayda bir gözden geçirilir. En güncel değişiklik olan (AB) 2026/194 sayılı Tüzük 28 Ocak 2026'da kabul edildi ve 18 Şubat 2026'da yürürlüğe girdi. Bu tüzüğe göre Türkiye menşeli ürünlerden kataloğumuzdaki kalemler şu şekilde ayrışıyor:
- Ek I (sınırda kontrol — sevkiyat öncesi belge gerekmez): limon %20, nar %30, biber %20 ve domates %20 oranında AB sınır kapısında numune alınarak test edilir. Bu, AB'nin kendi sınırında yaptığı bir kontroldür; sevkiyat Türkiye'den çıkmadan önce bir laboratuvar sertifikası düzenlenmesi gerekmez.
- Ek II (özel koşullar — sevkiyat öncesi zorunlu): mandalina, klemantin ve benzeri turunçgil melezleri %10, portakal %20 oranında kontrole tabidir — ancak burada fark, her sevkiyata Türkiye'den çıkmadan önce yetkili makam tarafından düzenlenmiş resmi bir sertifikanın ve numune/analiz sonuçlarının eşlik etmesinin zorunlu olmasıdır.
Greyfurt, Ocak 2026 güncellemesiyle bu listeden tamamen çıkarıldı — AB'nin kendi denetimleri, önceki yıllarda tespit edilen riskin artık ortadan kalktığını gösterdi. Bu, listelerin sabit olmadığının, düzenli iyileşmeyle daralabildiğinin de bir göstergesi.
İlaçlama kaydı ve Türkiye'nin izleme sistemi
"İlaçlama kaydı" — üreticinin hangi tarihte, hangi ürünü, ne dozda uyguladığının kaydı — iki ayrı mekanizmayla tutulur. Kısıtlı kullanımlı ürünlerin satışında uygulanan reçete sistemi, alımı üreticinin Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) kaydına bağlayarak dijital bir iz bırakır; bu sistem 2025 sonu itibarıyla yoğun meyve-sebze üretimi yapılan illerde kademeli olarak devreye alınıyor, henüz ülke geneline yayılmış değil. Ayrıca İyi Tarım Uygulamaları (İyiTU) sertifikasına sahip üreticiler, uyguladıkları her ilaç için tarih, doz ve hasat öncesi bekleme süresini içeren ayrıntılı bir defter tutmakla yükümlüdür — ancak bu sertifikasyon gönüllüdür, her üretici için zorunlu değildir. Bunların yanında Tarım ve Orman Bakanlığı, şirketlerden bağımsız olarak yürüttüğü Ulusal Kalıntı İzleme Planı ile ihracat ürünlerinde kalıntı taramasını program düzeyinde de sürdürür.
Sevkiyat belgeleri ve fitosaniter sertifika süreci hakkında kalibre ve ambalaj rehberimizi, hedef pazarlarımız hakkında ihracat sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
AB'ye giden hangi ürünlerde sevkiyat öncesi laboratuvar sertifikası zorunlu?
(AB) 2026/194 sayılı Tüzüğün Ek II listesine göre mandalina/klemantin (%10) ve portakal (%20) için sevkiyat Türkiye'den çıkmadan önce resmi sertifika ve laboratuvar analiz sonucu zorunludur; biber, domates, nar ve limon ise daha hafif bir rejimde (Ek I) olup kontrol AB sınırında yapılır, sevkiyat öncesi belge gerekmez.
İlaçlama kaydını kim tutmakla yükümlüdür?
İlaçlama kayıtları üretim aşamasında tutulur; gerektiğinde bu kayıtları üreticiden talep ediyoruz.