Küresel yaban mersini pazarı 6 milyar dolardan 13 milyar dolara büyürken, Türkiye yıllık 6.000 tonu aşan üretimiyle bu büyümede pay almaya başladı.
Yaban mersini, dünya genelinde tüketici talebi en hızlı büyüyen meyvelerden biri; sektör kaynaklarına göre küresel yaban mersini pazarı kısa bir sürede 6 milyar dolardan 13 milyar dolara büyüdü. Türkiye, bu büyümede henüz yeni ama hızla genişleyen bir tedarikçi konumunda.
Türkiye'de nerede yetişir?
Yaban mersini Türkiye'de iki farklı bölgede yoğunlaşıyor. Doğu Karadeniz — özellikle Rize, Trabzon, Artvin ve Giresun — asıl üretim merkezi konumunda; bölgenin bol yağışlı, asidik toprak yapısı bu meyvenin doğal ihtiyaçlarına iyi uyum sağlıyor.
Marmara Bölgesi'nde ise Bursa, Balıkesir ve İstanbul'da daha yeni, plansız kurulmuş bahçeler bulunuyor; yalnızca Bursa'da yaklaşık 3.277 dekarlık bir üretim alanı var. Verimsiz sayılan arazilerin yaban mersiniyle değerlenmesi, bölgedeki üreticiler için görece yeni ama hızla büyüyen bir gelir kalemi hâline geldi.
İhracatta hızlı büyüyen, genç bir çizgi
Türkiye'nin yaban mersinine özgü ihracat rakamları henüz kısa bir geçmişe sahip, ama büyüme hızı çarpıcı: 2020'de 490 bin dolar olan ihracat, 2021'de %177 artışla 1 milyon 362 bin dolara yükseldi.
| Yıl | İhracat Değeri | İhracat Miktarı | Kg Başına Fiyat |
|---|---|---|---|
| 2020 | 490.000 $ | 77 ton | 6,38 $ |
| 2021 | 1.362.000 $ | 193 ton | 7,06 $ |
Aynı dönemde ihracat hacmi 77 tondan 193 tona çıkarken, kilogram başına birim fiyat da 6,38 dolardan 7,06 dolara yükseldi — yani büyüme sadece daha fazla satmaktan değil, daha yüksek fiyata satmaktan da besleniyor. Türkiye halihazırda yılda 6.000 tonun üzerinde yaban mersini üretiyor ve bu üretimin bir kısmını 20'den fazla ülkeye ihraç ediyor; başlıca alıcılar arasında Fransa ve Almanya gibi Avrupa ülkeleri, Rusya ve Orta Doğu ülkeleri yer alıyor.
Yaban mersini aynı zamanda Türkiye'nin daha geniş tropikal meyve ihracat kategorisinin (yaban mersini, kivi, ejder meyvesi, avokado ve mango) önemli bir bileşeni; bu geniş kategorinin toplam ihracatı 2022'de 18 milyon 445 bin dolara, 2023'te ise 24 milyon 613 bin dolara ulaştı. Batı Akdeniz İhracatçı Birlikleri'nin verilerine göre, Türkiye'deki tropikal meyve üretiminin yaklaşık %75'i Batı Akdeniz bölgesinde gerçekleşiyor ve bu bölgenin tropikal meyve ihracatında yaban mersini ön planda yer alıyor.
Genç ama olgunlaşan bir kategori
Yaban mersini yetiştiriciliği Türkiye'de büyük ölçüde son 10-15 yılın ürünü; bu da onu kirazın veya incirin yüzyıllık üretim geleneğinden ayırıyor. Bluecrop, Duke ve Legacy gibi orta-geç sezon çeşitleri Türkiye'deki bahçelerde en yaygın yetiştirilen çeşitler arasında yer alıyor.
Yaban mersini, toprak pH'sinin 4,5-5,5 aralığında tutulmasını gerektiren asidik toprak isteğiyle diğer çoğu meyveden ayrılıyor — Doğu Karadeniz'in doğal olarak asidik, bol yağışlı toprak yapısı bu ihtiyacı büyük ölçüde kendiliğinden karşılıyor, bu da bölgenin neden asıl üretim merkezi hâline geldiğini açıklıyor. Buna karşılık büyüme hızı ve alıcı çeşitliliği, kategorinin artık deneme aşamasını geride bıraktığını gösteriyor.
Yaban mersini ürün sayfamızı ziyaret ederek çeşit detaylarını inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Türkiye yılda ne kadar yaban mersini üretiyor?
Türkiye halihazırda yılda 6.000 tonun üzerinde yaban mersini üretiyor ve bunun bir kısmını 20'den fazla ülkeye ihraç ediyor.
Türkiye'de yaban mersini en çok hangi bölgelerde yetişiyor?
Asıl üretim merkezi Doğu Karadeniz'dir (Rize, Trabzon, Artvin, Giresun); Marmara Bölgesi'nde de Bursa, Balıkesir ve İstanbul'da daha yeni bahçeler bulunuyor — yalnızca Bursa'da yaklaşık 3.277 dekarlık bir üretim alanı var.
Türkiye'nin yaban mersini ihracatı son yıllarda nasıl büyüdü?
Yaban mersinine özgü ihracat 2020'de 490 bin dolardan 2021'de %177 artışla 1 milyon 362 bin dolara yükseldi; aynı dönemde ihracat hacmi 77 tondan 193 tona, kilogram başına fiyat ise 6,38 dolardan 7,06 dolara çıktı. Başlıca alıcılar arasında Fransa ve Almanya gibi Avrupa ülkeleri, Rusya ve Orta Doğu ülkeleri yer alıyor.
Yaban mersini Türkiye'nin tropikal meyve ihracat kategorisinde nasıl bir yere sahip?
Yaban mersini, kivi, ejder meyvesi, avokado ve mangoyu kapsayan geniş tropikal meyve kategorisinin önemli bir bileşeni; bu kategorinin toplam ihracatı 2022'de 18 milyon 445 bin dolara, 2023'te 24 milyon 613 bin dolara ulaştı ve Batı Akdeniz İhracatçı Birlikleri verilerine göre bu ihracatta yaban mersini ön planda yer alıyor.