Türkiye Domates İhracatı: Üretim, Çeşitler ve Pazarlar

Dünyanın 3. büyük domates üreticisi Türkiye'nin ihracat rakamları, sera üretimi ve öne çıkan çeşitleri.

Türkiye, FAO ve TÜİK verilerine göre dünyanın 3. büyük domates üreticisi konumunda; Çin ve Hindistan'ın ardından geliyor. TÜİK'in 2024 tahminlerine göre ülke genelinde 182 bin hektarlık alanda yaklaşık 14,6 milyon ton domates üretildi — bu hacim domatesi Türkiye'nin en büyük tek sebze kalemi hâline getiriyor.

Sektör kaynaklarına göre 2025 yılında taze domates ihracatı 401,2 milyon dolar değerinde, 402.234 ton olarak 51 ülkeye gerçekleşti — 2024'teki 426,7 milyon dolarlık ihracata göre bir miktar gerileme kaydedildi; sektör bu düşüşü olumsuz hava koşullarının üretime etkisine bağlıyor. 2026'nın ilk yarısında ise ihracat 252,5 milyon dolar / 161.679 ton olarak 46 ülkeye gerçekleşti; hacim bir önceki yılın aynı dönemine göre gerilerken, kilogram başına ortalama fiyatın yükselmesi sayesinde gelir görece korundu.

Başlıca alıcı ülkeler

2025 tam yılında Romanya (83,9 milyon dolar), Ukrayna (63,5 milyon dolar), Rusya (55,1 milyon dolar), Bulgaristan (40,0 milyon dolar) ve Almanya (23,5 milyon dolar) Türk domatesinin en büyük alıcıları oldu. 2026'nın ilk yarısında da sıralama benzer şekilde Romanya (65,5 milyon dolar), Rusya (31,9 milyon dolar) ve Ukrayna (28,3 milyon dolar) ile devam etti — komşu ve yakın coğrafya pazarlarının domates ihracatındaki ağırlığı sürüyor.

Sera üretimi: kış ihracatının anahtarı

Türk domates ihracatının kış aylarında da sürebilmesinin temel nedeni Akdeniz kıyısındaki sera (örtü altı) üretimi. Antalya ve Mersin, ülkenin sera domatesi üretiminin merkezinde yer alıyor; bu bölgelerde sera üretimi genellikle Ekim-Mayıs arasında sürüyor, en yoğun hasat dönemi ise Aralık-Nisan ayları. Antalya tek başına 2025 yılında 548 bin ton taze meyve-sebze ihraç etti — bunun 437 bin tonu sebze, 111 bin tonu meyveydi; Serik ve Manavgat ilçeleri özellikle topraksız (hidroponik) sera üretimindeki modernizasyonuyla öne çıkıyor.

Çeşit çeşitliliği: salkımdan pembeye

MC Sarıkaya Gıda olarak salkım domates, cherry (kiraz) domates, pembe domates ve beef domates çeşitlerini tedarik ediyoruz. Bunlar arasında pembe domates, ince kabuğu, yüksek şeker-düşük asit dengesi ve karakteristik tadıyla özellikle iç piyasada ve Antalya bölgesinde aranan bir çeşit; sera üretiminin yoğunlaştığı Antalya, bu çeşidin de asıl üretim merkezi konumunda. Salkım domates ise dalından koparılmadan sapıyla birlikte pazarlanması sayesinde tazelik algısı ve raf ömrü avantajı sunduğu için Avrupa pazarlarında özellikle tercih ediliyor.

Kalite kontrolde gerçekte nelere bakılır

Ciddi alıcılar bir domates sevkiyatını tek bir sınıflandırma koduna göre değil, olgunluk aşamasına göre değerlendirir: koyu yeşilden tam kırmızıya beş-altı ayrı renk aşaması tanımlanır ve her aşamanın taşıma sıcaklığı farklıdır — koyu yeşil domates 12,5-15°C'de, açık kırmızı 10-12,5°C'de, tam olgun domates ise yalnızca 3-5 gün dayanacak şekilde 7-10°C'de taşınır. Domates 10°C altında iki haftadan uzun veya 5°C altında bir haftadan kısa sürede bile soğuk zararına (chilling injury) girebilir — meyve düzgün kızarmaz, yüzeyde çukurlaşma oluşur, çürüme riski artar; bu yüzden 12,5°C pratikte "güvenli" kabul edilen eşiktir.

Görsel muayenede aranan başlıca kusurlar arasında çiçek burnu çürüklüğü (blossom-end rot — kalsiyum dengesizliğinden kaynaklanan kuru, deri gibi koyu leke), kedi yüzü (catfacing — sap ucunda buruşuk, kahverengi yara izleri), yeşil omuz/düzensiz olgunlaşma ve büyüme çatlakları yer alır; bunların her biri sınıf düşürme veya ret nedenidir. Pembe domates gibi ince kabuklu, hassas çeşitler bu yüzden genellikle toplu kartona değil, tek katlı tepsilere (yaklaşık 6 kg net) paketlenir.

Güncel hasat ve tedarik durumu için Sezon Takvimi, domates çeşitlerimizin tam listesi için Domates ürün sayfamızı, ihracat süreci ve teslim şekillerimiz için İhracat sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

← Tüm Yazılara Dön