1990'larda neredeyse hiç üretilmeyen kivi, bugün 100 bin tonu aşan üretimiyle Türkiye'yi dünyanın ilk 10 üreticisi arasına taşıdı.
1990'larda Türkiye'de neredeyse hiç yetiştirilmeyen kivi, bugün ülkenin en çarpıcı tarımsal büyüme hikayelerinden birine imza atıyor. Bir zamanlar egzotik sayılan bu meyve, artık Türkiye'nin yaş meyve portföyünün gerçek bir parçası.
23 yılda yaklaşık 64 kat üretim artışı
TÜİK verilerine göre kivi üretimi 2000 yılında yaklaşık 1.400 tondan 2023 yılında 89.831 tona ulaşarak yaklaşık 64 kat arttı; Türkiye'nin kivi rekoltesi 2022 ve 2024'te yaklaşık 100 bin tona ulaştı (TÜİK), 2025'te ise don nedeniyle yaklaşık 71 bin tona geriledi; ülke bu rakamla dünyanın ilk 10 kivi üreticisi arasına giriyor. Bu, neredeyse sıfırdan başlayan bir üretim kapasitesinin iki on yıl içinde küresel ölçekte anlamlı bir konuma ulaşmasının nadir örneklerinden biri.
Karadeniz'in yeni tarımsal kimliği
Kivi üretimi Türkiye'de esas olarak iki bölgede yoğunlaşıyor: Marmara (özellikle Yalova) ve Doğu Karadeniz. Rize tek başına yılda yaklaşık 5.000 ton kivi üretiyor — bu da ülke üretiminin kabaca yirmide birine denk geliyor; Ordu, Samsun, Trabzon ve Giresun de üretime katkı sağlayan diğer Karadeniz illeri arasında.
Bu, tarihsel olarak fındık ve çayla anılan bir bölgenin tarımsal kimliğine yeni, uluslararası pazarlara açık bir ürün eklediği anlamına geliyor — bölge ekonomisi için hem çeşitlendirme hem de ek gelir kaynağı.
İhracatta çok daha çarpıcı bir sıçrama
Üretimdeki büyümeyle birlikte ihracat da hızla arttı: kivi ihracat değeri 2015-2016 döneminde yaklaşık 200 bin dolar seviyesindeyken, 2024'te yaklaşık 9 milyon dolara, 2025'te ise 7,3 milyon dolara ulaştı (Trade Map verisi). Bu, artan üretim kapasitesinin iç pazarda tüketilmekle kalmayıp büyük ölçüde ihracata yönlendirildiğini gösteriyor.
2026 sektör özeti yazımızda değindiğimiz gibi, Türkiye genelinde ihracat kapasitesi üretimden çok daha hızlı büyüyor; kivi bu eğilimin en uç örneği, çünkü kıyaslama tabanı (1990'lardaki neredeyse sıfır üretim) diğer hiçbir üründe olmadığı kadar düşüktü.
Küresel üretimde Türkiye'nin konumu
2024'te dünya kivi üretimi yaklaşık 4,43 milyon tona ulaştı; Çin bunun büyük kısmını tek başına karşılayarak açık ara lider konumda. Yeni Zelanda 2025'te 770 bin tonla kendi tarihinin en büyük hasadını gerçekleştirirken, İtalya, Yunanistan ve İran de köklü ihracat geleneğine sahip diğer büyük üreticiler arasında.
| Ülke | Yıllık Üretim |
|---|---|
| Çin (2024) | ~2,2 milyon ton |
| Yeni Zelanda (2025) | 770 bin ton |
| İtalya (2025) | ~523 bin ton |
| Yunanistan (2025) | ~320 bin ton |
| İran (2025) | ~295 bin ton |
| Türkiye (2024) | ~100 bin ton (ilk 10 içinde) |
Türkiye Ziraat Odaları Birliği'nin (TZOB) açıklamasına göre Türkiye, toplam üretim hacminde henüz ilk sıralarda olmasa da, kivi üretim artış hızında dünya birincisi konumunda. Bu ayrım önemli: Türkiye'nin hikâyesi mevcut bir devi geçmek değil, sıfıra yakın bir noktadan başlayıp en hızlı büyüyen üretici olmak.
Neden bu kadar hızlı büyüdü?
Kivi, serin kışlar ve ılıman yazlar isteyen bir meyve olarak Karadeniz kıyı şeridi ile Marmara'nın bazı kesimlerindeki iklim koşullarına iyi uyum sağlıyor. Bu bölgelerdeki üreticilerin bahçe tesisine yatırım yapması, iki on yıl içinde üretim kapasitesinin katlanarak büyümesine zemin hazırladı.
Sonuç, Türk tarımının nispeten yeni bir ürüne bile hızla uyum sağlayabildiğinin somut bir kanıtı — ve turunçgil ya da sert çekirdekli meyvelerin yüzyıllık geleneğine dayanmayan bir ihracat kaleminin de kısa sürede küresel ölçekte anlamlı hâle gelebileceğinin göstergesi.
Kivi ürün sayfamızı ziyaret ederek çeşit ve hasat dönemi detaylarını inceleyebilir, güncel tedarik takvimi için Sezon Takvimi sayfamıza göz atabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Türkiye'nin kivi üretimi son yıllarda ne kadar arttı?
TÜİK verilerine göre kivi üretimi 2000-2023 arasında yaklaşık 64 kat arttı; Türkiye'nin kivi rekoltesi 2022 ve 2024'te yaklaşık 100 bin tona ulaştı (TÜİK), 2025'te don nedeniyle yaklaşık 71 bin tona geriledi ve ülke dünyanın ilk 10 kivi üreticisi arasına giriyor.
Kivi ihracatı üretimden daha mı hızlı büyüdü?
Evet — kivi ihracat değeri 2015-2016'da yaklaşık 200 bin dolar seviyesindeyken 2024'te yaklaşık 9 milyon dolara, 2025'te 7,3 milyon dolara ulaştı (Trade Map verisi); bu, artan üretim kapasitesinin büyük ölçüde ihracata yönlendirildiğini gösteriyor.
Türkiye'de kivi en çok hangi bölgelerde yetişiyor?
Üretim esas olarak Marmara (özellikle Yalova) ve Doğu Karadeniz'de yoğunlaşıyor; Rize tek başına yılda yaklaşık 5.000 ton üretiyor, bu da ülke üretiminin kabaca yirmide birine denk geliyor. Ordu, Samsun, Trabzon ve Giresun de üretime katkı sağlıyor.
Dünyada en çok kivi hangi ülkede üretiliyor?
Çin, dünya kivi üretiminin kabaca yarısını tek başına karşılayan açık ara lider; Yeni Zelanda ve İtalya onu izleyen büyük üreticiler arasında.
Türkiye kivi üretim artışında dünya lideri mi?
Türkiye Ziraat Odaları Birliği'ne göre evet — Türkiye toplam üretim hacminde henüz ilk sıralarda olmasa da, kivi üretimindeki artış hızında dünya birincisi konumunda.
