Türkiye'nin patates üretimindeki yeri, ihracat pazarları, Niğde ve Kayseri'nin üretim ağırlığı, UNECE kalite standardı ve depolamada yeşerme riski.
FAO verilerine göre Türkiye 2023'te yaklaşık 5,7 milyon tonluk hasatla dünya patates üretiminde 13. sırada yer aldı (küresel üretimin yaklaşık %1,5'i); TÜİK'in 2024 yılı için açıkladığı yerel tahmin ise %21,1'lik bir sıçramayla yaklaşık 6,9 milyon tona işaret ediyor. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı'na bağlı TEPGE'nin 2025 raporuna göre 2024/25 sezonunda (Temmuz-Haziran) taze patates ihracatı 284.134 ton oldu.
| Pazar | 2024/25 İhracat Payı |
|---|---|
| Suriye | %34,8 |
| Azerbaycan | %23,1 |
| Irak | %19,1 |
| BAE | %4,1 |
| İran | %3,1 |
Niğde'nin liderliği, iç Anadolu'nun ağırlığı
Aynı TEPGE raporuna göre 2024 üretiminde Niğde 915.734 tonla (%13,3 pay) ülke genelinde 1. sırada yer alıyor; Kayseri, Konya ve Afyonkarahisar'ın ardından Nevşehir de üretimde önemli bir paya sahip. Bu beş il, tedarik ağımızın omurgasını oluşturuyor; Adana ve Hatay ovalarının sıcak iklimi ise erken (turfanda) patates hasadını mümkün kılarak arzı yıl boyu sürekli kılıyor. Kuru soğanla paylaştığımız iç Anadolu tedarik hattı için kuru soğan ihracat rehberimize bakabilirsiniz.
Kalite sınıflandırması
Patates, UNECE'nin erkenci ve sofralık patates pazarlama standardına (FFV-52) paralel olarak Sınıf I ve Sınıf II olmak üzere iki kalite sınıfında, çapa göre kalibrelenerek sevk edilir — bu standart tohumluk patatesi kapsayan ayrı bir sertifikasyon rejiminden (UNECE S-1) farklıdır. Tam kalibre tablosu Patates ürün sayfamızda yer alıyor.
Depolamada iki risk: ışık ve nem
Hasat sonrası yumrular yaklaşık 15°C'de ve %95 nemde 8 gün kürlenerek kabuğun sertleşmesi sağlanır; bu işlem sonrası 4°C ve %95-98 nem altında yumrular 5 aya kadar saklanabilir. Işığa maruz kalan patates yeşerir ve toksik bir bileşik olan solanin üretebilir — bu yüzden karanlık depolama şarttır; 4-7°C aralığındaki karanlık depolama hem filizlenmeyi geciktirir hem de soğuktan kaynaklanan istenmeyen şekerlenmeyi sınırlar.
Güncel hasat ve tedarik durumu için Sezon Takvimi, çeşit ve ambalaj detayları için Patates ürün sayfamızı, ihracat süreci için İhracat sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Türkiye'nin patates ihracatında başlıca pazarları hangileri?
TEPGE'nin 2025 raporuna göre 2024/25 sezonunda Suriye (%34,8), Azerbaycan (%23,1) ve Irak (%19,1) başlıca ihracat pazarlarıdır; BAE ve İran diğer önemli pazarlar arasındadır.
Türkiye'nin en büyük patates üreticisi ili hangisi?
TEPGE verilerine göre Niğde, 2024'te 915.734 tonluk hasatla (ulusal üretimin yaklaşık %13,3'ü) Türkiye'nin en büyük patates üreticisi ilidir; Kayseri, Konya ve Afyonkarahisar onu izler.
Patates neden karanlıkta depolanmalı?
Işığa maruz kalan patates yeşerir ve toksik bir bileşik olan solanin üretebilir; bu yüzden karanlık, 4-7°C'lik depolama koşulları hem güvenlik hem kalite açısından gereklidir.
