Eylül ayında Türkiye'de hangi meyve, sebze ve narenciye çeşitlerinin hasadının zirvede, tedarikte ya da yeni başladığına ürün ürün bakış.
Eylül, Türkiye'nin hasat takviminde net bir dönüm noktasıdır: Ağustos'un yoğun sebze ve yaz meyvesi zirvesi büyük ölçüde sürerken, sert çekirdekli meyvenin son perdesi kapanır, elma ve armut sahneye tam olarak çıkar, ilk mandalina ve limon çeşitleri de narenciye sezonunu açar. Aşağıda, kendi çeşit bazlı Sezon Takvimimize dayanan, ürün ürün bir zirve/tedarik/başlangıç değerlendirmesi bulabilirsiniz — bir önceki ayın tablosu için Ağustos hasat rehberimize, sezonların genel açılış-zirve-kapanış mantığı için sezonluk ürün rehberimize bakabilirsiniz.
Sebzelerde yoğun tedarik sürüyor
Tedarik ettiğimiz her biber çeşidi — Kapya, Dolmalık, Sivri ve Çarliston — Eylül'de de tam kapasitede tedarik ediliyor; farkları biber çeşitleri rehberimizde bulabilirsiniz. Patlıcanda Kemer ve Pala en yoğun hasat döneminde, erkenci Aydın Siyahı ise onların hemen ardından tedariki sürdürür — ayrıntılar patlıcan çeşitleri rehberimizde. Sarımsakta nadir bulunan tek dişli Mürdük Taşköprü Sarımsağı, Ağustos-Ekim penceresinde en yüksek hacme ulaşıyor — coğrafi işaret statüsü için Taşköprü sarımsağı rehberimize bakabilirsiniz. Eylül aynı zamanda kök sebzede yeni bir sezonun açılış ayıdır: havuçta Nantes tipi sonbahar hasadıyla doruğa ulaşır ve depoda kışa kadar tedarik edilebilir hale gelir; yayla kesiminin Beypazarı Havucu da bu aya denk gelen kendi hasadını sürdürür.
Üzüm, incir ve kavun-karpuzda tedarik güçlü
Üzümde Red Globe ve yerli Antep Karası doruk noktasına ulaşır, Crimson (Çekirdeksiz) de aynı ayda en yoğun döneminde — Sultani Çekirdeksiz ve Razakı'nın Ağustos zirvesinin hemen ardından gelen bu dalga, Türkiye'nin dünyanın en büyük üzüm üreticileri arasındaki (FAO verilerine göre yaklaşık 7. sıra) geniş çeşit yelpazesini yansıtır; ayrıntılar üzüm çeşitleri rehberimizde. İncirde Bursa Siyahı Ekim'e kadar yüksek hacimde tedarik edilmeyi sürdürür — Türkiye 2024'te kabaca 375.000 tonluk hasatla (FAO verilerine göre dünya üretiminin yaklaşık %28'i) dünyanın en büyük incir üreticisidir, bkz. incir çeşitleri rehberimiz. Kavunda Kırkağaç (Altınbaş) ve İspanyol tipi Piel de Sapo en güçlü tedarik döneminde; karpuzda ana ihracat çeşidi Crimson Sweet de aynı yoğunlukta sürüyor — ikisinin neden bu kadar uzun bir ortak sezona sahip olduğu kavun ve karpuz rehberimizde anlatılıyor.
Sert çekirdekli meyvenin son perdesi
Eylül, sert çekirdekli meyve kategorisi için yılın kapanış ayıdır: şeftalide Monroe, nektarinde Orion, erikte Mürdüm Eriği ve President çeşitleri en yoğun hasat dönemine giriyor, çok geç sezon çeşidi Angeleno ise bu ay başlangıç seviyesinde devreye giriyor — hepsi mevsimin en geç ve genellikle en sert etli, en uzun raf ömürlü çeşitleridir; tam takvim sert çekirdekli meyve rehberimizde. Kayısı ise Ağustos'un Kabaaşı doruğunun ardından yalnızca son partilerle sınırlıdır — sezon Eylül'de tamamen kapanır; Malatya'nın AB korumalı statüsü için kayısı çeşitleri rehberimize bakabilirsiniz.
Elma ve armut sahneye çıkıyor, narenciye ilk adımını atıyor
Elmada Gala, Ağustos'taki yüksek tedarik düzeyini Eylül'de de koruyor; yerli tarihi çeşit Amasya bu ay hasada başlarken, sonbahar ve kış boyunca pazarda kalacak geç çeşit Golden Delicious da Eylül sonuna doğru devreye giriyor — FAO 2022 verilerine göre Türkiye elma üretiminde dünyada 2. sıradadır, çeşitlerin tam takvimi elma çeşitleri rehberimizde. Armutta geç sezon çeşidi Deveci Eylül'de doruğa ulaşır ve Ekim'e kadar sürer; Santa Maria ve Kırmızı Armut Ağustos'taki yoğun döneminin ardından tedariki sürdürürken, yerli çeşit Ankara Armudu da bu ay başlangıç seviyesinde devreye giriyor — Türkiye dünyanın 4. büyük armut üreticisidir, ayrıntılar armut ihracat rehberimizde. Narda Ağustos'ta sezonunu açan erkenci Ernar çeşidi Eylül'de en yoğun hasat dönemine giriyor; ana hasat çeşidi Hicaznar ile diğer çeşitler ise Ekim'den itibaren devreye girer — tam tablo nar çeşitleri rehberimizde.
Eylül aynı zamanda narenciyenin yeniden sahne aldığı aydır. Mandalina sezonu, Satsuma tipi en erken çeşit Miho Wase ile ayın içinde doruğa ulaşarak açılır; Okitsu ise ayın sonunda devreye girmeye başlar — bu geniş çeşit derinliğinin ihracatta neden avantaj olduğunu Satsuma mandalina rehberimizde anlatıyoruz. Limonda Ağustos'ta ilk kıpırtısını gösteren ince kabuklu Mayer çeşidi Eylül'de en yoğun dönemine ulaşır, İtalyan kökenli İnterdonato ise ayın sonunda hasada başlar; yıl boyu süren limon takviminin tamamı için limon rehberimize bakabilirsiniz.
Bu kadar çok kategorinin — yaz sebzesi, bağ-bahçe meyvesi, sert çekirdekli meyvenin son partisi ve narenciyenin ilk partisi — aynı haftalarda üst üste binmesi, Eylül'ü de tıpkı Ağustos gibi soğuk zincir disiplininin kritik olduğu bir ay yapar; hasattan sevkiyata kadar kaliteyi nasıl istikrarlı tuttuğumuzu soğuk zincir rehberimizde bulabilirsiniz. Güncel ayı görmek için Sezon Takvimimizi, yukarıdaki ürünlerin çeşit ve ambalaj detayları için ise Ürünler sayfamızın tamamını inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Türkiye'de Eylül ayında hangi ürünler zirvededir?
Biber, patlıcan, sarımsak (Mürdük Taşköprü), havuç (Nantes), üzüm (Red Globe, Antep Karası, Crimson), incir (Bursa Siyahı), kavun (Kırkağaç, Piel de Sapo), karpuz (Crimson Sweet), şeftali (Monroe), nektarin (Orion), erik (Mürdüm, President), elma (Gala), armut (Deveci) ve nar (Ernar) Eylül'de en yoğun tedarik döneminde; mandalinada Miho Wase ile narenciye sezonu, limonda ise Mayer çeşidiyle doruk noktası aynı aya denk gelir.
Eylül'de hâlâ kayısı bulunabilir mi?
Yalnızca çok sınırlı miktarda. Kayısı sezonu Ağustos'taki Kabaaşı zirvesinin ardından Eylül'de tamamen kapanır; bir sonraki kayısı hasadı ancak gelecek yılın erken yaz ayında başlar.
Eylül'de narenciye sezonu başlıyor mu?
Evet. Mandalinada en erken Satsuma tipi çeşit olan Miho Wase Eylül içinde doruğa ulaşarak sezonu açar; limonda ince kabuklu Mayer çeşidi de aynı ay en yoğun döneminde. Diğer mandalina ve limon çeşitleri Ekim'den itibaren sırayla devreye girer.
